Co jest celem akcji?

Celem Żeglarskiej Akcji Badania Akwenów jest zaangażowanie żeglarzy w obywatelskie pomiary przejrzystości wód na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. W prosty sposób, podczas codziennych rejsów, zbieramy dane, które trafiają do naukowców i wspierają badania nad stanem mazurskich jezior oraz ich ochroną. Akcja ma także wymiar edukacyjny - to naturalny punkt wyjścia do rozmów o środowisku Mazur i o tym, co możemy robić, by korzystać z niego odpowiedzialnie i jak najdłużej.

​​

 

 

Co już osiągnęliśmy?

Akcję zainaugurowaliśmy w 2024 roku, rozpoczynając współpracę z 5 szkołami żeglarstwa. Już w pierwszym sezonie zebraliśmy ponad 200 pomiarów z 23 jezior. W 2025 roku znacząco zwiększyliśmy skalę działania - do akcji dołączyło 11 szkół żeglarstwa, 5 klubów studenckich, partnerzy instytucjonalni oraz indywidualni żeglarze.

​

📊 Łącznie w latach 2024–2025:

• ponad 467 pomiarów

• 27 jezior

• kilkadziesiąt zaangażowanych podmiotów i załóg
   

Informacje o akcji pojawiły się również w mediach ogólnopolskich, zwiększając świadomość problemu jakości wód na Mazurach.

​

Dlaczego to ważne?

Badania stanu polskich jezior prowadzone są stosunkowo rzadko - głównie ze względu na ograniczone zasoby i dużą liczbę akwenów wymagających monitoringu.

​

Tymczasem regularne zbieranie danych pozwala:

• lepiej zrozumieć zmiany zachodzące w jeziorach

• szybciej reagować na pogarszający się stan wód

• skuteczniej planować działania ochronne
   

Dlatego tak ważne jest wsparcie społeczności żeglarskiej w ich pozyskiwaniu.
 

Jak to działa?

1. Do pomiaru wykorzystujemy Krążek Secchiego - prostą metodę badania przejrzystości wody.

2. Krążek zanurza się w wodzie i sprawdza, na jakiej głębokości przestaje być widoczny. To szybki pomiar, który wykonasz w kilka minut.

3. Pojedynczy wynik daje obraz sytuacji w danym miejscu i czasie, ale setki pomiarów w trakcie sezonu tworzą wartościowy materiał badawczy.

4. Z kolei dane zbierane rok po roku pozwalają obserwować kierunek i tempo zmian.

​

Kogo zapraszamy na pokład?​

​

​Do akcji zapraszamy:

a) szkoły żeglarstwa organizujące wędrowne rejsy po Mazurach

b) studenckie kluby żeglarskie

c) prywatnych żeglarzy, którzy chcą wspomóc akcję zbierania pomiarów w trakcie swoich mazurskich rejsów.​​​​

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

​

Co daje udział w akcji?

Udział w akcji to nie tylko zbieranie danych, ale także:

• realny wpływ na ochronę mazurskich jezior

• zaangażowanie załogi lub kursantów w wartościowe działanie

• okazja do edukacji ekologicznej w praktyce

Wszyscy uczestnicy mogą otrzymać certyfikat udziału jako symboliczne podziękowanie za wolontariat.

 

Jak zgłosić się do akcji?​​​

Uzupełnij przygotowany przez nas formularz zgloszeniowy, a my odezwiemy się do Ciebie telefonicznie lub mailowo by obgadać szczegóły. Im szybciej tym lepiej - liczba zestawów pomiarowych jest ograniczona!

​​

​​

​​

Jeśli masz dodatkowe pytania, napisz maila na info@zeglarstwojesteko.pl lub zadzwoń pod +48 787 476 559.​

​​​​​

Zestaw pomiarowy i metodyka pomiaru

​

Jeżeli zdecydujesz się wziąć udział w akcji, otrzymasz od nas paczkomatem zestaw badawczy, na który składają się:

1. Krążek Secchiego

2. Instrukcja przeprowadzenia badania

3. Link do formularza online, w którym będziecie raportować wyniki

4. Minipodręcznik o zrównoważonym żeglarstwie i dodatkowe materiały edukacyjne

​

Liczbę zestawów dla większych grup ustalamy wspólnie.

​​

Zestaw umożliwi Tobie i Twojej załodze badanie przejrzystości jezior na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Wyniki Waszych badań będziecie mogli przesłać przez przygotowany przez nasz prosty formularz, a my przekażemy je współpracującym z nami naukowcom z Zakładu Badań Ekosystemów Wodnych Instytutu Ochrony Środowiska Państwowego Instytutu Badawczego, który dba o metodykę dokonywanych pomiarów. Przeczytaj ich krótkie podsumowanie akcji z 2024 i 2025 roku.

​

Każdego miesiąca będziemy publikować podsumowania otrzymanych przez nas wyników, a informację o zaangażowaniu w działania zamieścimy w naszych mediach społecznościowych.

​

Proces badania trwa tylko kilka minut. Zachęcamy do dokonywania co najmniej jednego pomiaru dziennie dla zwiększenia rozdzielczości zebranych danych. Można dokonać większej liczby pomiarów, na przykład na kilku jeziorach tego samego dnia.​​​​​​​​

​

Jak przeprowadzić pomiar?

​​​

1. Wybierz punkt pomiarowy na jeziorze z dala od brzegu, roślinności wodnej oraz innych przeszkód (np. w odległości co najmniej 100 metrów od brzegu), najlepiej w dość głębokim miejscu.

2. Przeprowadzaj pomiary przy spokojnej wodzie i jasnym niebie (unikaj pomiarów podczas deszczu, silnego wiatru lub przy zmąconej wodzie).

3. Zanurz krążek Secchiego w wodzie, trzymając linę prostopadle do powierzchni wody, w nienasłonecznionym miejscu.

4. Powoli opuszczaj krążek do momentu, aż przestaniesz go widzieć.

5. Następnie powoli podnoś krążek do momentu, aż ponownie go zobaczysz. Zatrzymaj się i odczytaj głębokość z miarki.

6. Zapisz wynik i powtórz badanie.

7. Prześlij wyniki obydwu pomiarów przez formularz, uwzględniając takie dane jak: warunki atmosferyczne, odległość od brzegu (orientacyjnie), głębokość jeziora w danym miejscu (orientacyjnie przy użyciu mapy), godzinę i datę pomiaru, lokalizację (przy pomocy przycisku w formularzu).

​​​​​

Film z instrukcją pomiarów z 2024 roku